به تاریخ هجدهم ماه جدی سال روان، رئیس جمهور حامد کرزی در سخنرانی خود خطاب به افسران اردوی ملی افغانستان، با گوشزد نمودن وجایب اردوی ملی ، این نهاد را از آلوده شدن به سیاست برحذر داشت. رئیس جمهور با بیان گذشته تاریخی وحماسی سربازان وافسران کشور، این مساله را بار بار تاکید نمود که اردوی افغانستان اگر چه فاقد امکانات لازم بوده اما برخوردار از غرور وافتخارات ملی است. سخنان رئیس جمهور در مورد اینکه اردو باید بی غرض در امور سیاسی بوده وصرف در راه استقلال وتمامیت ارضی کشور هدایت وتوجیه شود، شاید در نوع خود منطقی ترین بیانیه ای است که رهبری یک کشور خطاب به منسوبین اردویش می تواند داشته باشد. آنچه را رئیس جمهور مطرح کرده است، از این رهگذر بیشتر حایز اهمیت است که اردوی افغانستان دست کم در مقایسه با اردو های کشور های همسایه با چلنج های جدی وفراوانی روبرو است؛ نخست اینکه اردوی ملی افغانستان در حال احیای شیرازه های از هم پاشیده خود است تا بتواند اقتدار گذشته خود را که در اثر جنگ ها ومداخلات سازمان های استخباراتی کشورهای خارجی از دست داده بود دوباره به دست بیاورد. اردوی افغانستان روزگاری این توانایی را داشت که بتواند به خوبی پاسخگوی نیاز های دفاعی سرحدات افغانستان باشد. دو دیگر اینکه اردوی افغانستان فاقد امکانات وتجهیزات ضروری عصر است؛ در شرایطی که فناوری های هسته ای ولیزری وارد سیستم های دفاعی ارتش های جهان شده است، اردوی ما اما تا اکنون وابسته به سلاح هایی است که آهسته آهسته در دیگر نقاط دنیا از رده خارج می شوند. مساله دیگر ظرفیت انسانی اردو است، چیزی که بیشتر از هر موضوع دیگر از اهمیت زیاد برخوردار است. کیفیت وظرفیت نیروی بشری اردو به مسایل مهمی چون تخصص، فناوری و ابداعات نظامی پهلو می زند. شاید در گذشته اردوی افغانستان درمسیری قرار گرفته بود که بتواند به این احتیاجات خود در مروز زمان پاسخ بگوید اما واقعیت این است که سی سال تمام مسیر اردوی افغانستان به چهار راه ها وچند راه های گوناگونی تقسیم شده بود که اردو را درنهایت از رسیدن به اهداف اش باز داشت.
واقعیت این است که درکشورهای دچارانارشیزم وقتی سیستم ماقبل تاریخی ملوک الطوایفی بر سرنوشت مردم حاکم می شود، به صورت طبیعی میل به تشکیل اردوهای کوچک نیز به میان می آید. نمونه این گونه کشورها از آسیا تا افریقا مشاهده شده است. بطور مثال اردوی هوتو در رواندا در پاره ای از تاریخ این کشور یک اردوی ملی نبوده است بلکه با علایق شدیدا قومی کار اصلی اش را که دفاع از تمامیت رواندا بود فراموش کرده وبه قتل توتسی ها پرداخت. در افغانستان هم اردوی کشور همانگونه که رئیس جمهور گفته است بجای اینکه از استقلال وتمامیت ارضی کشور دفاع کند، نیمی به جانب نیروهای اشغالگر پیوست وتکه پاره های دیگر سر اطاعت به احزاب سیاسی فرود آوردند که این احزاب در کار نامه خود کمتر آجندای ملی داشتند. در جریان جنگ های داخلی این واقعیت چهره نشان داد که در دو سوی جنگ افسرانی قرار داشتند که همدیگر را بخوبی می شناختند اما یکی برای یک حزب ودیگری برای حزب دیگر می جنگید. واین نخستین لحظه های فروپاشی شیرازه های اردو در افغانستان بود. ممکن است برای توجیه این امر کسانی پیدا شوند و موضوعاتی را مطرح نمایند اما حقیقت این است که افغانستان چیزی در حدود سی سال فاقد یک ارتش ملی بوده است.
اکنون اما قضیه تفاوت هایی پیدا کرده ومی رود که اردوی ملی افغانستان روی پا های خود بایستد. اگر چه ممکن است دوران نقاهت اردو مدتی طول بکشد لکن مهم این است که پیکر اردو به باور خودش وبه باور رهبری کشور رو به بهبودی وصحت است. اکنون زمانه آن فرا رسیده که این نهاد خودش را در برابر ویروس های آسیب زننده ای چون علایق سمتی وحزبی و هم چنان باور های غلط عدم توانایی در انجام وظایف ملی به بهترین وجه ممکن حفاظت کند. هرگاه ویروس هایی از این دست که گفته شد به پیکره اردو وارد شود ، پرواضح است که یکبار دیگر این تنه رنجور خواهد شد وقامت یک نهاد ملی خم می گردد. مثالی که رئیس جمهور از اردوی هند داده است، شاید رساترین نمونه اقتدار ملی در یک کشور است. زیرا در آنجا تامیلی ها وپنجابی ها و.... وقتی در یک یونیفورم وتحت یک بیرق ، برای هندوستان غرور وعزت می آفرینند، چرا در افغانستان پشتون وهزاره وتاجیک وترکمن واوزبیک و... نتوانند در جمپرهای ابلق وکلاه های شان که به نشان محراب ومنبر این سرزمین آذین اند عزت واقتدار یک کشور ویک ملت سرافراز را تمثیل ننمایند؟ اردو می تواند جنگ افزار بدست بیاورد این تنها نگرانی نیست چرا که وقتی یک گروه پارتیزان در هرگوشه دنیا می تواند جنگ افزار بدست بیاورد اردوی افغانستان هم از این امکانات بهره مند خواهد شد. مهم اما عرق ملی در اردو است که باید به میزان بالایی تقویت گردیده وغرور از دست رفته این نهاد دوباره در این پیکره تزریق شود. چهره های متفاوت سربازان اردو زمانی وحدت ملی وسیاسی افغانستان را به نمایش می گذارد که روحیه ملی چنانچه که وجود دارد بیشتر از پیش تقویه وتکمیل گردد. با این همه اما عمر کوتاه اردوی ملی کشور که صرف سال های اندکی از آن می گذرد، این امیدواری را ایجاد کرده که این نهاد می تواند نماد غرور، وحدت ملی و استقلال این سرزمین باشد. اردوی جوان افغانستان طی سالیان گذشته نشان داده است که می تواند در آوردگاه های مهمی در برابر دشمنان این آب وخاک به مصاف بایستد و پشت اش به زمین نرسد. برای پیروزی این نهاد تنها دعا وتوقع کافی نیست. تعلیم، تربیت، متانت وخود باوری اردو از ارکان مهم نیل به قهرمانی است. امیدوارم واژه قهرمان را بی دلیل برای اردوی جوان و محبوب کشور به کار نبرده باشم.